Clubber.pl

NU JAZZ

W drugiej połowie lat 90. szybki rozwój muzycznych technik produkcyjnych, idących w kierunku naturalności brzmienia, sprawił, że metody kompozycji mogły wreszcie nadążyć za wyobraźnią twórców, a tym samym ewoluował sposób myślenia o rytmie. Mianem ‘nu jazz' zaczęto określać formy muzyczne przepojone duchem jazzu i improwizacji, ale tworzone przy pomocy elektroniki.
W Wielkiej Brytanii wydawnictwem przełomowym stał się album „Two Pages" 4 Hero. Wydany w 1998 roku przez label Gillesa Petersona Talkin' Loud, początkowo wydawał się przedsięwzięciem dość kontrowersyjnym. Krytykowany przez środowisko ortodoksyjnych drum'n'bassowców za pompatyczne, orkiestrowe aranżacje i barokowy rozmach środków wyrazu, chwalony przez prasę za nowatorstwo w spajaniu wątków historii czarnej muzyki. Jednak przede wszystkim zawierał pierwiastek prawdziwie nowej technicznie muzyki fusion, odwołującej się do stylu Milesa Davisa z początku lat 70. Z czasem, na początku nowego tysiąclecia, 4 Hero wraz z kolektywami didżejskimi New Sector Movements oraz Bugz In The Attic, a także tacy artyści jak Alex Attias, Phil Asher czy Domu stali się animatorami undergroundowej sceny West London Sound, która – żonglując elementami jazzu, soulu, funku, house'u, hip hopu, afro i braziliki, osadzonymi na broken beacie – tworzy iście freestyle'ową mieszankę.
Drugi biegun sceny nu-jazzowej powstał w Monachium. Artyści skupieni wokół działającej tu od 1994 roku oficyny Compost Records wsławili się zamiłowaniem do samplowania wschodnioeuropejskiego jazzu lat 60. i 70. Szerokim echem odbiły się koneksje kolektywu Jazzanova z polskim środowiskiem jazzowym lat 70. oraz reedycje nagrań Novi Singers czy Jerzego Miliana. Pionierskim przedsięwzięciem o wysokim walorze artystycznym jest seria kompilacji pod nazwą „Future Sounds Of Jazz", promująca organiczną elektronikę z pogranicza jazzu, soulu i nowych brzmień, kontynuowana do dzisiaj w coraz bardziej otwartej formule. Innym udanym wydawnictwem była seria „Glücklich", prezentująca dźwięki fusion w osnowie braziliki. Znakiem jakości wytwórni stał się album Jazzanovy „In Between", który perfekcyjnie rozwinął wzorcowy nu-jazzowy schemat, znany z pierwszych EP-ek grupy (sekcja rytmiczna inspirowana bossa novą lub sambą, jazzowe harmonie, samplowane wokale), w kierunku melodycznego bogactwa czarnych brzmień i żywych głosów, przy zachowaniu wyraźnego szlifu wschodnioeuropejskiej aury brzmieniowej.
W ostatnich latach silną pozycję na scenie nu-jazzowej zdobyli Skandynawowie. Epicentrum tego ruchu znajduje się w Oslo, gdzie w tłoczni Jazzland doskonałe albumy wydali Beady Belle, Wibutee, Eivind Aarset oraz pionier norweskiego future jazzu – Bugge Wesseltoft. Niezwykle ciekawie prezentują się również dokonania Xploding Plastix i Jaga Jazzist z Norwegii, szwedzkiego Koop oraz grupy NuSpirit Helsinki z Finlandii. Skandynawia ma żywe tradycje jazzowe od kilku pokoleń, dlatego tamtejsza fuzja gatunków naturalnie ewoluuje od kolektywnej improwizacji poprzez najnowsze osiągnięcia studyjnych technologii. Być może ze względu na klimat skandynawskie brzmienie jest lekko marzycielskie.
Obecnie nu jazz wymyka się prostym klasyfikacjom. Zazwyczaj traktowany jest jako worek pojęciowy, mieszczący w swych ramach inne style, np. future jazz, electro jazz, jazz house czy broken beat. Na pewno jest to świeża, eklektyczna muzyka tworzona przez prawdziwych pasjonatów jazzowych tekstur, którzy dogłębnie wchłonęli czarną tradycję i przetransponowali ją w nową jakość. Czasami bardziej elektroniczna i wzbogacona stricte tanecznym rytmem; innym razem osadzona na zespołowej improwizacji muzyków, trzymających w rękach klasyczne instrumenty, a potem poddana studyjnej obróbce. Zawsze żywa i organiczna.


 Bugge Waselltoft                         Bugz In The Attic

 The Cinematic Orchestra

 
 Jazzanova

NAJWAŻNIEJSI WYKONAWCY:
• 4 Hero
• New Sector Movements
• Bugz In The Attic
• Jazzanova
• Gilles Peterson
• Trüby Trio
• Bugge Wesseltoft
• NuSpirit Helsinki
• Jaga Jazzist
• Bobby Hughes
• The Cinematic Orchestra
• Flanger
• St Germain
• Fila Brazillia
• Kyoto Jazz Massive
• Innerzone Orchestra
• Minus 8
• Wibutee

NAJWAŻNIEJSZE UTWORY:
• 4 Hero – Loveless (Talkin' Loud, 1997)
• Jazzanova – Fedime's Flight (Compost, 1997)
• 4 Hero – Starchasers (Talkin' Loud, 1998)
• Jazzanova – Caravelle (Compost, 1998)
• Trüby Trio – Galicia (Compost, 1998)
• The Cinematic Orchestra – Channel 1 Suite (Ninja Tune, 1999)
• St. Germain – Rose Rouge (Blue Note, 2000)
• Nicola Conte – Forma 2000 (Schema, 2000)
• Jazzanova – No Use (JCR, 2001)
• Herbie Hancock – The Essence (Transparent Music, 2001)
• 4 Hero – Hold It Down (Talkin' Loud, 2002)
• NuSpirit Helsinki – Honest (Guidance, 2002)
• NuSpirit Helsinki – Trying (Guidance, 2002)
• The Cinematic Orchestra – All That You Give (Ninja Tune, 2002)

NAJWAŻNIEJSZE ALBUMY:
• Bobby Hughes Experience – Fusa Riot (Ultimate Dilemma, 1999)
• Jazzanova – The Remixes 1997-2000 (JCR, 2000)
• Nicola Conte – Jet Sounds (Schema, 2000)
• Flanger – Midnight Sound (N-Tone, 2000)
• 4 Hero – Creating Patterns (Talkin' Loud, 2001)
• Bugge Wesseltoft – New Conception Of Jazz: Moving (Jazzland, 2001)
• Domu – Up & Down (Archive, 2001)
• NuSpirit Helsinki – NuSpirit Helsinki (Guidance, 2002)
• The Cinematic Orchestra – Every Day (Ninja Tune, 2002)
• Jazzanova – In Between (Compost, 2002)
• New Sector Movements – Turn It Up (Virgin UK, 2004)

NAJWAŻNIEJSZE KOMPILACJE:
• V.A. – Glücklich I-V (Compost, 1994-2002)
• V.A. – Future Sounds Of Jazz vol. 1-10 (Compost, 1995-2005)
• V.A. – Gilles Peterson: Worldwide programme 1-4 (Talkin' Loud, 2000-2004)
• V.A. – 2000 Black present The Good Good vol. 1-2 (2000 Black, 2001-2002)
• V.A. – Gilles Peterson: Eclectic Sessions 01-04 (Trust The DJ, 2001-2003)
• V.A. – Saint-Germain-Des-Prés Café vol. I-V (Wagram, 2001-2005)
• V.A. – Future Jazz From Norway (Jazzland, 2001)
• V.A. – DJ Kicks: Trüby Trio (!K7, 2001)
• V.A. – Rewind vol. 1-4 (Ubiquity, 2002-2005)
• V.A. – IG Culture presents Inspirations (Karma Giraffe, 2003)

NAJWAŻNIEJSZE WYTWÓRNIE:
• Talkin' Loud
• Compost / JCR
• Ninja Tune
• Schema
• Jazzland
• Dealers of Nordic Music

POKREWNE STYLE:
• broken beat
• downtempo
• trip hop
• jazz house
• electro jazz
• acid jazz
• avant jazz

Tekst: Tomasz Sosnowski
Red. meryt.: Maciek Szwarc
Red.: Michał Karpa